Hill Tribe Totem (concept design)

เมื่อพูดถึงชนเผ่า ภาพแรกๆ ที่มักผุดขึ้นมาในความคิดคือการใช้สัญลักษณ์—เครื่องหมายที่บอกเล่าเรื่องราวหรือบ่งบอกอาณาเขตของแต่ละกลุ่ม เราสามารถพบเห็นได้ในชุมชนชนเผ่าต่างๆ ทั่วหลายทวีป

ในบรรดาสัญลักษณ์เหล่านั้น สัญลักษณ์ที่เราพบเห็นบ่อยที่สุด—ซึ่งมักถูกดัดแปลงเป็นลวดลายตกแต่ง—คือสัญลักษณ์ของชนพื้นเมืองทางชายฝั่งตะวันตกเฉียงเหนือของทวีปอเมริกาเหนือ เสาโทเทมพบได้ทั่วไปในชุมชนของชนพื้นเมืองกลุ่มแรกในแคนาดาและชนเผ่าพื้นเมืองอเมริกันในสหรัฐอเมริกา สัญลักษณ์ที่แกะสลักบนเสาเหล่านี้อาจแสดงถึงสิ่งมีชีวิต วัตถุ หรือสัญลักษณ์ต่างๆ ทำหน้าที่คล้ายกับโลโกของครอบครัวหรือตระกูลต่างๆ

คำว่า “โทเทม” มาจากภาษาโอจิบเว (อนิชินาเบะ) จากคำว่า “โอโดเดม” ซึ่งหมายถึง “ครอบครัวหรือตระกูลของเขา” ตามความเชื่อของชาวโอจิบเว—และต่อมาแพร่หลายในกลุ่มชนพื้นเมืองอเมริกันหลายกลุ่ม—การสร้างเสาโทเทมนั้นจำเป็นต้องตั้งไว้หน้าบ้านหรือที่เขตแดนของครอบครัว การตั้งเสาในตำแหน่งนี้เป็นการประกาศสถานะ เชื้อสาย และอำนาจของครอบครัว

ดังนั้น รูปแกะสลักบนเสาโทเทมจึงทำหน้าที่เป็นภาษาภาพที่บอกเล่าเรื่องราวของสัตว์ประจำเผ่า สัตว์เชิงสัญลักษณ์ บุคคลสำคัญ และตำนานต่างๆ ที่เป็นรากฐานของความเชื่อทางวัฒนธรรมของพวกเขา

ในความเป็นจริง โครงสร้างที่คล้ายกับเสาโทเทมก็สามารถพบได้ในประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเสาแกะสลักของวัดหรือบ้านไม้แบบดั้งเดิมที่ทำจากไม้มีค่า เสาบางต้นบอกเล่าเรื่องราว ในขณะที่บางต้นทำหน้าที่เป็นเพียงองค์ประกอบตกแต่ง

อย่างไรก็ตาม ในกลุ่มชนเผ่าบนที่สูง—ชนเผ่าบนเนินเขา—ไม่มีสัญลักษณ์หรือเสาแกะสลักที่แสดงถึงเอกลักษณ์ของแต่ละชนเผ่า แต่เป็นลวดลายบนสิ่งทอของพวกเขาต่างหากที่เผยให้เห็นว่าพวกเขาเป็นใคร ลวดลายเหล่านี้ได้รับแรงบันดาลใจจากองค์ประกอบของสภาพแวดล้อมโดยรอบ สะท้อนถึงโลกทัศน์และความทรงจำทางวัฒนธรรมของแต่ละชนเผ่า ปัจจุบัน ลวดลายเหล่านี้จำนวนมากถูกนำไปแปรรูปเป็นสินค้าเชิงพาณิชย์ ทำให้เรื่องราวดั้งเดิมที่อยู่เบื้องหลังเลือนหายไป สิ่งที่เหลืออยู่มักเป็นเพียงสีสันและความสวยงามของลวดลาย แยกออกจากความหมายที่เคยฝังอยู่ภายใน

ในโครงการเสาโทเทมชนเผ่าบนเขา นักออกแบบมุ่งหวังที่จะฟื้นฟูและเน้นย้ำความสำคัญของลวดลายเหล่านี้ ซึ่งเป็นแก่นแท้ของสิ่งทอชนเผ่าบนเขา โครงการนี้นำเสนอเรื่องราวเหล่านี้ผ่านรูปทรงประติมากรรมที่ตีความลวดลายสิ่งทอใหม่ให้เป็นสัญลักษณ์ของชนเผ่า โดยการนำแนวคิดสากลของเสาโทเทมมาปรับใช้เป็นวัตถุตกแต่งประติมากรรม ผลงานจึงกลายเป็นแพลตฟอร์มใหม่สำหรับการเล่าเรื่อง

โครงการนี้ผสมผสานเทคนิคงานฝีมือไทยต่างๆ เพื่อสร้างสิ่งประดิษฐ์ที่ได้รับแรงบันดาลใจจากชนเผ่าบนเขาในรูปแบบใหม่ทั้งหมด ขณะเดียวกันก็ทดลองตลาดและโอกาสใหม่ๆ สำหรับผลิตภัณฑ์งานฝีมือแบบดั้งเดิมประเภทนี้